Για τα «δικαιώματα» των ζώων!

Το να συζητάει κανείς για τα «δικαιώματα των ζώων» στην εποχή μας, που καταπατούνται πολλά απο τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα, θα μπορούσε να θεωρηθεί προκλητικό. Η ανεργία και η επισφάλεια είναι κυρίαρχες και στη χώρα μας όπου κάποια απο τα ανθρώπινα δικαιώματα μοιάζουν να αποτελούν πολυτέλεια σε όλο τον πληθυσμό της χώρας, γηγενείς και μετανάστες.

Ο τρόπος με τον οποίο είναι διατυπωμένοι οι παραπάνω ισχυρισμοί θα έδινε λαβή, σε πολλούς οικολογούντες, για τη μομφή του «ανθρωποκεντρισμού», την  άποψη δηλαδή οτι ο άνθρωπος βρίσκεται στο κέντρο του κόσμου, διεκδικώντας βιολογικά και αξιακά μια θέση πρωτοκαθεδρίας και κυριαρχίας έναντι όλων των άλλων έμβιων όντων.Πολλοί φιλόσοφοι της Δυτ. φιλοσοφίας, απο την εποχή του Αριστοτέλη μέχρι σήμερα, έχουν υποστηρίξει οτι μόνο τα ανθρώπινα όντα έχουν «εγγενή αξία»  και θα πρέπει να απασχολούν ηθικούς προβληματισμούς. Κάτι τέτοιο επομένως δεν ισχύει για τα άλλα ζώα και τα φυτά.

Αν τα όντα έχουν εγγενή αξία με το να είναι ηθικοί φορείς  τότε μόνο άνθρωποι νομιμοποιούνται. Αλλα ζώα, αν και ειναι σε θέση να επιδιώκουν την ικανοποίηση των αναγκών τους, μοιάζουν ανίκανα να κατανοήσουν τη διάκριση ανάμεσα στο καλό και το κακό. Κατά συνέπεια δεν κρίνονται υπεύθυνα για τις δράσεις τους και δεν μπορούν να θεωρηθούν ως  ηθικοί φορείς.

Κατά μιαν άλλη άποψη η ηθικότητα δεν είναι δυνατόν να περιορίζεται στην ικανότητα λήψης λογικών αποφάσεων, αλλά κρίνεται και απο το γεγονός ότι τα ζώα  έχουν ανάγκες και επιθυμίες, ως φυσικά όντα. Αν τα ζώα μοιάζουν με τους ανθρώπους ως προς τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους  τότε θα υπήρχε βάση για την εισδοχή τους στο πεδίο των ηθικών  προβληματισμών.

Θα μπορούσαμε ίσως αντι για «δικαιώματα» των ζώων να συζητάμε και να ζητάμε  «συμπάθεια» και «συμπόνια» για τα ζώα, που δεν φαίνεται, εκ πρώτης όψεως, να ανήκουν στο δικαιακό και αξιακό ηθικό μας σύστημα. Δικαιώματα συνοδεύονται πάντα και απο υποχρεώσεις που αποτελούν λογικά την άλλη πλευρά τους. Δικαίωμα πάνω σε κάτι σημαίνει οτι έχω απαίτηση /αξίωση που αναγνωρίζεται είτε απο κάποιο νόμο ή στη  περίπτωση ηθικών δικαιωμάτων με  βάση τις απαιτήσεις και τις αρχές  μιας πεφωτισμένης συνείδησης. Δικαιώματα προϋποθέτουν λογικά όντα, μέλη μιας δικαιακά συντεταγμένης κοινωνίας, με αξιακούς κώδικες καθορισμένους, με καθιερωμένες και αυστηρά προσδιορισμένες κατηγορίες δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, για τα μέλη  της συγκεκριμένης βιοκοινότητας.

Κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει  οτι η υπεράσπιση όντων που δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους αποτελεί δείκτη του πολιτισμού και της «ανθρωπιάς» μας. Το έχει διατυπώσει άλλωστε, ήδη στον 18^ο αιώνα,  γερμανός φιλόσοφος Ι. Καντ υποστηρίζοντας οτι απέναντι στα ζώα έχουμε μόνο έμμεσα καθήκοντα, αφου αυτά δεν έχουν αυτοσυνείδηση άρα όταν συμπεριφερόμαστε με συμπόνια απέναντι στα ζώα εκπληρώνουμε έμμεσα το καθήκον μας προς την ανθρωπότητα και δείχνουμε την ανθρωπία μας. Η σκληρότητα προς τα ζώα υποδηλώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης παρόμοιας συμπεριφοράς και προς τους ανθρώπους.--- Η απάνθρωπη τακτική εξόντωσης με δηλητήρια των αδέσποτων ζώων, κυρίως κατά τους θερινούς μήνες, αποτελεί διαδεδομένη πρακτική σε όλα τα μέρη της Ελλάδας και ιδιαίτερα σε παραθεριστικά κέντρα..

«ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ.... ΔΙΑΡΡΟΕΣ»  ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΟΥ  ΜΕΞΙΚΟΥ.

                                               

Ολοι έχουμε γίνει αποδέκτες κάποιων πληροφοριών για τη μεγάλη περιβαλλοντική καταστροφή, στον Κόλπο του Μεξικού, απο την διαρροή πετρελαίου, σε κατεστραμμένη πετρελαιοπηγή της αγγλικής  εταιρείας BP.

Το ιστορικό της διαρροής.

Ανατρέχοντας στο ιστορικό της υπόθεσης οι δημοσιογράφοι αναφέρονται στην έκρηξη που προκλήθηκε, στις 20 Απριλίου 2010, σε εξέδρα άντλησης πετρελαίου, σκοτώνοντας 11 εργάτες και τραυματίζοντας άλλους 17. Η δεξαμενή «Deepwater Horizon» αντλούσε πετρέλαιο σε βάθος 5.500 μέτρων κάτω απο την επιφάνεια της θάλασσας, στον κόλπο του Μεξικού. Ανθρώπινο λάθος ή επιπόλαιες τεχνοκρατικές διακινδυνεύσεις μετέτρεψαν τον «βαθύ υπόγειο ορίζοντα» σε μια κόλαση, μετά την   εκρηξη και τη συνεχή διαρροή 35.000 βαρελιών πετρελαίου  κάθε μέρα. Πυκνά σύννεφα δηλητηριωδών αερίων και αιθάλης έπνιξαν την ευρύτερη περιοχή σε ακτίνα 500 μιλίων και απείλησαν τις ακτές πέντε αμερικανικών Πολιτειών.

Οι συνέπειες της πετρελαιοκηλίδας στον κόλπο του Μεξικού μοιάζουν με εφιαλτικό σενάριο αμερικάνικης ταινίας επιστημονικής φαντασίας. Η διαρροή απειλεί να αφανίσει την πανίδα της περιοχής, τις περιουσίες, την καθημερινή ζωή και την υγεία των κατοίκων της περιοχής. Σύμφωνα με τον υπουργό υγείας της Πολιτείας Λουιζιάνα ζητήθηκε άμεση βοήθεια 10 εκατομ. δολλαρίων για παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας στους ανθρώπους που έχασαν περιουσίες και απειλείται η σωματική και ψυχική τους υγεία  απο την ανεξέλεγκτη διαρροή πετρελαίου. Πάνω απο 2000 άτομα παρουσίασαν κρούσματα ανησυχίας, άγχους, κατάθλιψης, υπερβολικής κατανάλωσης αλκοοόλ και είχαν τάσεις αυτοκτονίας.

Τα αναπνευστικά και οφθαλμολογικά προβλήματα και οι δερματοπάθειες βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη..Ατομα που εργάζονται στα συνεργεία καθαρισμού  και επιχειρούν απορρύπανση των ακτών έχουν υποστεί μολύνσεις απο τις ανθυμιάσεις των καταλυτών που χρησιμοποιήθηκαν για τη διάλυση των επιφανειακών τμημάτων της τεράστιας πετρελαιοκηλίδας. Οσο για το θαλάσσιο οικοσύστημα της ευρύτερης  περιοχής και την τύχη της πανίδας δεν γίνεται κανένας λόγος..Απλώς αναφέρεται οτι το τελευταίο διάστημα βρέθηκαν νεκρές 429 χελώνες καρέτα καρέτα, που έπεσαν θύματα της στοχευμένης καύσης του πετρελαίου που επέπλεε στην επιφάνεια της θάλασσας. Οικολόγοι της περιοχής προσπαθούν να ξεθάψουν περίπου 70.000 αυγά  απο τις ακτές της Φλώριντας  και της Αλαμπάμα και να τα μεταφέρουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακρυά , σε μια προσπάθεια να σωθεί  τουλάχιστον μια γενιά θαλάσσιων χελωνών!

Σύμφωνα με αμερικανικά ειδησεογραφικά πρακτορεία ειδήσεων στον Κόλπο του Μεξικού υπαρχει επίσης  ένας τεράστιος αριθμός  εγκαταλελειμμένων πετρελαιοπηγών ! Υπολογίζεται οτι φτάνουν τις 27.00, απο τις οποίες οι 600 ανήκουν στην ΒP. Περίπου 3.500 έχουν σφραγιστεί και θεωρούνται προσωρινά  εγκαταλελειμμένες, ενώ πάνω απο χίλιες πετρελαιοπηγές βρίσκονται σ’αυτήν την επικίνδυνη κατάσταση, σαν ωρολογιακές βόμβες, εδώ και δέκα  χρόνια…

Οταν η οικονομία ξανασυναντά την κοινωνία !

Εν τω μεταξύ τις προσπάθειες ελέγχου της διαροής δεν την παρακολουθούν μόνο οι πολίτες της περιοχής αλλά και κάποιοι άλλοι, άγρυπνοι... κερδοσκόποι. Μόλις διέρευσε η είδηση, οτι , παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες των τεχνικών της ΒP να σταματήσουν τη ροή πετρελαίου στον Κόλπο Μεξικού, εμφανίστηκαν ενδείξεις νέας διαρροής, η τιμή της μετοχής της ΒP υποχώρησε αμέσως, κατά 2%, μετά την προσωρινή ανοδική πορεία των τελευταίων τριών εβδομάδων.

Οπότε ... οι  συνταξιούχοι της Αγγλίας βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με μια απρόβλεπτη ζημιά! Οι επενδύσεις σε μετοχές της ΒP έχασαν σε δυό μήνες το 48% της αξίας τους! Πολλοί μισθωτοί της Βρετανίας, αντιμέτωποι με τις μεταρρυθμίσεις  στα συστήματα υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, κάτω απο την πίεση των οικονομικών αγορών, κατέφυγαν στη «λύση» των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών και των δήθεν συνταξιοδοτικών προγραμμάτων τους. Τα διάφορα τέτοια «έξυπνα» προγράμματα δελεάστηκαν απο τα 8.4 δις. ευρώ που απέδιδαν κάθε χρόνο τα μερίσματα της ΒP. Ετσι η κολοσσιαία πετρελαϊκή εταιρεία, με κεντρική θέση στο χρηματιστήριο του Λονδίνου, ήρθε να «εγγυηθεί» το 1/6 του ετήσιου εισοδήματος των συνταξιούχων..

ΑΣ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΠΟ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ».

Πολλαπλασιάζόνται τον τελευταίο καιρό οι αναφορές στην έννοια και στην πρόταση της Απο-ανάπτυξης. Η έννοια αυτή ήταν αρχικά συνδεδεμένη με το όνομα του γάλλου οικονομολόγου Σερζ Λατούς, που είχε μιλήσει για την ανάγκη μιας πολιτιστικής επανάστασης που θα μας βγάλει απο το κυρίαρχο αναπτυξιακό, καπιταλιστικό μοντέλο οργάνωσης της κοινωνίας και της οικονομίας και το πέρασμα σε μια κοινωνία της λιτότητας και του σεβασμού των φυσικών πόρων. Κάποιοι  εμφανίζουν την Απο-ανάπτυξη σαν εναλλακτική δυνατότητα εξόδου απο την παγκόσμια οικονομική κρίση του καπιταλιστικού συστήματος. Αλλοι τη βλέπουν σαν πρόταση διεξόδου αποκλειστικά και μόνο απο τα «οικολογικά διλήμματα», ως μια συνταγή δηλαδή  για καλύτερο περιβάλλον με μείωση της σπατάλης φυσικών πόρων και αγαθών. Οι πολιτικοί Οικολόγοι εδώ και δεκαετίες είχαν προειδοποιήσει για τις καταστρεπτικές συνέπειες για τη ζωή στον πλανήτη απο το ενεργειοβόρο, ληστρικό και σπάταλο τρόπο αντιμετώπισης των φυσικών πόρων του πλανήτη, θυσία στο βωμό μιας ιδεολογίας της ανάπτυξης χωρίς όρια..

Οι κοινωνίες του Βορρά μέχρι σήμερα υποστήριζαν την άποψη οτι Ανάπτυξη σημαίνει  Μεγέθυνση, που οδηγεί στην Ευημερία ! Μεγέθυνση σήμαινε υψηλούς δείκτες παραγωγής και κατανάλωσης…Σήμερα όμως σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής και παγκόσμιας οικονομικής κρίσης  οι ολέθριες συνέπειες αυτού του αναπτυξιακού μοντέλλου έχουν γίνει προφανείς.

Η Εξάντληση των φυσικών πόρων και οι κλιματική αποσταθεροποίηση θα έχουν ως συνέπεια εκτός των άλλων και μεγάλα  κύματα μεταναστών προς τον «ανεπτυγμένο» δυτικό κόσμο, με αποτέλεσμα την εκμετάλλευση τους και την κοινωνική τους εξαθλίωση.με παράλληλη ανάπτυξη της ξενοφοβίας και του ρατσισμού.

Το αίτημα για έναν ριζικό οικολογικό μετασχηματισμό της κοινωνίας  και της οικονομίας, στη βάση ενός διαφορετικού μοντέλου οργάνωσης  που να είναι συμβατό με το σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον  και τους φυσικούς πόρους του πλανήτη, μοιάζει αναπότρεπτο.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση είναι πολυεπίπεδη και σχετίζεται με το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή και την απειλή της βιοποικιλλότητας. Η πλαστή εικόνα  της ανάπτυξης κατέρρευσε τούς τελευταίους μήνες μαζί με το κερδοσκοπικό και τραπεζικό κεφάλαιο διεθνώς. Ομως η έξοδος απο την κρίση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος δεν φαίνεται άμεσα στον ορίζοντα.

Το κυρίαρχο οικονομικό και αναπτυξιακό μοντέλο, όχι μόνο σε ελληνικό, ή ευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο, πρέπει να αλλάξει με τρόπο που να συνδυάζει την πραγματική οικονομική ανάπτυξη με την διατήρηση του περιβάλλοντος και της βιοποικιλλότητας, με τρόπο που να εγγυάται την πραγματική κοινωνική ευημερία.

Ομως αυτοί που διαχειρίζονται τον πλούτο και την πολιτική εξουσία εξακολουθούν να συγχέουν σκόπιμα την «μεγέθυνση» του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος με την έννοια της «ευημερίας» και της κοινωνικής προόδου. Αντι για την ικανοποίηση των πραγματικών, ζωτικών αναγκών των ανθρώπων, με την ενίσχυση της  πραγματικής οικονομίας έχουν επιδοθεί τα  τελευταία χρόνια  στην ενίσχυση της «λογιστικής οικονομίας» και την μεγιστοποίηση των αποδόσεων του κεφαλαίου και των επιχειρηματικών κερδών , που τα μοιράζονται μεταξύ τους με προκλητικό τρόπο…

Η θεωρία της απο-ανάπτυξης αμφισβητεί τον ισχυρισμό οτι η μείωση της κατανάλωσης και ο ηθελημένος περιορισμός των παραγόμενων αγαθών θα έχει ως συνέπεια την πτώση της ποιότητας της ζωής των ανθρώπων. Πάντως η έξοδος απο την «κοινωνία της ανάπτυξης» είναι μια μακρόπνοη κοινωνική διαδικασία που προϋποθέτει νέους δημοκρατικούς θεσμούς και μια πραγματική πολιτισμική επανάσταση, μέχρι να περάσουμε  σε μια κοινωνία όπου η λιτότητα και μείωση της κατανάλωσης  θα παίζουν καθοριστικό και κατευθυντικό ρόλο.

Πρόσφατη μεγάλη παγκόσμια έρευνα σχετικά με την ποιότητα ζωής, το αίσθημα ασφάλειας και ευτυχίας, σε σχέση και με το χρήμα, έδειξε  οτι η αγάπη της οικογένειας, η υποστήριξη των φίλων και ο σεβασμός των άλλων, μαζί με την αίσθηση οτι ορίζουμε οι ίδιοι τη ζωή μας και έχουμε μια δουλειά που μας γεμίζει, αποτελούν τα βασικά θετικά συναισθήματα και τα στοιχεία που δίνουν την αίσθηση της ευτυχίας. Αυτά είναι τα στοιχεία που μπορούν να μας βοηθήσουν να βγάλουμε την καπιταλιστική ιδεολογία  απο την ζωή μας. Τα χρήματα μπορούν βέβαια να «αγοράσουν» ένα αίσθημα ασφάλειας και μια καλύτερη ποιότητα ζωής αλλά δεν εγγυώνται την καθημερινή καλή διάθεση και το δυσαπόκτητο αίσθημα της ευτυχίας, που είναι συνώνυμο με την ελευθερία, την υπέρβαση της εμπορευματοποίησης των ανθρώπινων σχέσεων και την απελευθέρωση απο την αναγκαιότητα .

ΔΙΕΘΝΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ (6/7-2010)

Βόννη.  Η Διάσκεψη για το κλίμα , της παγκόσμιας διπλωματίας,  στη Βόννη, αποδείχτηκε τελικά ως άλλη μια χαμένη ευκαιρία. Εληξε χωρίς συγκεκριμένο αποτέλεσμα, ενώ μέχρι την τελευταία στιγμή η ατμόσφαιρα ήταν καλή. Το κείμενο της διαβούλευσης φαινόταν θετικό. Θα μπορούσε να αποτελέσει μια καλή βάση για τις διαπραγματεύσεις που θα γίνουν, το Δεκέμβρη, στο Κανκούν του Μεξικού. Ολοι πίστεψαν προς στιγμή ότι θα μπορούσε να ξανααποκτηθεί η χαμένη εμπιστοσύνη ανάμεσα στα βιομηχανικά και τα αναπτυσσόμενα κράτη.

Δυστυχώς όμως αλλαγές στο κείμενο, την τελευταία στιγμή, ωδήγησαν πολλές χώρες να αρνηθούν το κείμενο. Η Ρωσσία είχε προβάλλει βέτο οπότε οι διεύθυνση των διαπραγματεύσεων χρειάστηκε να κάνει ξανά υποχωρήσεις. Αυτές όμως  αρνήθηκαν να τις δεχτούν η Βενεζουέλα και η Αίγυπτος. Παρ’όλα αυτά υπήξε τελικά σχετική πρόοδος σε θέματα όπως είναι η προστασία των δασών, η μεταφορά τεχνολογίας και σε άλλα τεχνικά ζητήματα.

Θετικό κρίνεται επίσης το γεγονός οτι υπάρχει ένα κείμενο διαπραγματευτικό ακόμη και αν δεν υπογράφηκε. Θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως μια καλή αφετηρία για τις νέες διαπραγματεύσεις που θα γίνουν τον Αύγουστο, πάλι στη Βόννη. Ισως κατορθωθεί τότε η μη δεσμευτική Διακήρυξη της Κοπεγχάγης, να γίνει δεσμευτική γιά όλους , σε ότι αφορά τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στα όρια των 2 βαθμών Κελσίου, οπότε τόσο οι βιομηχανικές όσο και οι αναπτυσσόμενες χώρες θα υποχρεωθούν να προσδιορίσουν τους στόχους τους  μείωσης των εκπομπών των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Κάϊρο. Οσοι νόμιζαν ότι η τεράστια πετρελαιοκηλίδα στον Κόλπο του Μεξικού αποτελεί ένα εξαιρετικά σπάνιο ατύχημα, που οφειλόταν και στο γεγονός της προσπάθειας εξόρρυξης πετρελείου απο πολύ μεγάλα θαλάσσια βάθη, έκαναν λάθος. Η δυσάρεστη είδηση  θαλάσσιας ρύπανσης μας έρχεται αυτή τη φορά απο την Αίγυπτο !

Οι ακτές της παραθαλάσσιας λουτρόπολης Χουργκάντα, στην Ερυθρά θάλασσα, απειλούνται απο ένα τεράστιο χαλί πετρελαιοκηλίδας, μήκους 160 χιλιομέτρων . Η αιγυπτιακή κυβέρνηση προσπαθεί να μειώσει τη σημασία του γεγονότος και δεν είναι σε δώσει να δώσει πληροφορίες για την προέλευση και την έκταση  της οικολογικής καταστροφή που απειλεί  προστατευόμενα ευαίσθητα κοραλλιογενή οικοσυστήματα που αποτελούνται απο πολυάρθμα μικρά νησιά   και άλλες προστατευόμενες περιοχές βόρεια της Χουργκάντα. Τα πρώτα θύματα ήταν γλάροι και θαλάσσιες χελώνες  που αγωνίζονται να ξεκολλήσουν απο τις πετρελαιοκηλίδες...

Στον κόλπο του Σουέζ, βόρεια της Χουργκάντα, επιχειρούνται αυτή τη στιγμή γεωτρήσεις,  στις ακτές και σε θαλάσσιες πλατφόρμες, σε χαμηλό βάθος περίπου 100 μέτρων. Σ’αντίθεση προς την περίπτωση του Μεξικού όπου η απληστία και η επιδίωξη της οικονομικής μεγέθυνσης,  με κάθε τρόπο, προκαλεσε τις γνωστές περιβαλλοντικές καταστροφές, στην περίπτωση της Αιγύπτου απειλούνται ακόμη πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα  αλλά ο στόχος είναι ίδιος... η οικονομική μεγέθυνση και η παραγωγή πλούτου για τις ελίτ που βρίσκονται στη εξουσία. Γιαυτές η άνοδος του βοιωτικού τους επιπέδου είναι σπουδαιότερη απο κάθε  σκέψη για προστασία των οικοσυστημάτων και των δικαιωμάτων των μελλοντικών γενεών.

Μαδρίτη. Μια ευχάριστη αυτή τη φορά είδηση μας έρχεται απο την Πορτογαλλία. Η κυβέρνηση στη Λισσαβώνα, επιχειρώντας μια φυγή προς τα μπρός, επέλεξε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως κινητήρια δύναμη για αντιμετώπιση της οικονομικής της κρίσης.

Οπως δήλωσε ο πρωθυπουργός Χοσέ Σώκρατες μέχρι το 2020 η οικονομία και η κυβέρνηση θα επενδύσουν 32 δις. ευρώ  σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πρόκειται να δημιουργηθούν οκτώ νέα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας απο υδατοπτώσεις ενώ η παραγωγή ενέργειας απο ανεμογεννήτριες θα διπλασιαστεί και θα φτάσει το 2020 τα 8.500 Μεγαβάτ.

Ενδιαφέρον είναι το γεγονός οτι σε περίοδο γενικών μέτρων λιτότητας και εξοικονόμησης πόρων, που έπληξαν τους μισθωτούς , τις κοινωνικές παροχές, τις  δημόσιες επιχειρήσεις γενικότερα , μόνο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας  αποφασίστηκε να εξαιρεθούν απο τα μέτρα λιτότητας. Με την ενίσχυση των ΑΠΕ η κυβέρνηση της Πορτογαλλίας επιδιώκει τόσο την βαθμιαία απεξάρτησή της απο εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο και ταυτόχρονα να δημιουργήσει, μεχρι το 2020, 121.000 θέσεις εργασίας, επιπλέον των 35.000, άμεσα ή έμμεσα απσχολούμενων στις ΑΠΕ.

Η μικρή, σε πληθυσμό Πορτογαλλία, (με 10 εκ. κατοίκους), έχει αναδειχτεί σε μεγάλη δύναμη, στον τομέα των ανεμογεννητριών! Υπολογίζοντας τον πληθυσμό της και την κατανάλωση ενέργειας η Πορτογαλλία έρχεται δεύτερη, μετά την Δανία, και έχει ξεπεράσει κατα πόλύ την Ισπανία και την Γερμανία ! Τον περασμένο χρόνο κάλυψε τα 15,03 % της ενέργειάς της απο ανεμογεννήτριες. Αν προστεθούν και άλλες ανανεώσιμες πηγές η χώρα έφτασε να παράγει 35.9% της ενέργειας της  απο ΑΠΕ. Ποσοστό που θα μπορούσε να φτάσει μέχρι το 2020 το 82% των αναγκών της.-- Παράδειγμα για μίμηση, για χώρες σαν την Ελλάδα, με παρόμοια γεωμορφία και μεγάλο «ανεμοδυναμικό» .

Οι επιπτώσεις της οικονομικής  κρίσης στην καθημερινή ζωή μας.

«Το έλλειμμα θα επηρεάσει τον τρόπο της ζωής μας» δήλωσε πρόσφατα ,σε μια δραματική προειδοποίηση, ο νεός πρωθυπουργός της Βρεττανίας, αναφερόμενος στο δημοσιονομικό ελλείμματα της Αγγλίας. «Ο τρόπος που θα αντιμετωπίσουμε αυτά τα προβλήματα θα επηρεάσει την οικονομία μας, την κοινωνία μας, ουσιαστικά τον τρόπο ζωής μας».

 Δεν παρέλειψε να αναφερθεί βέβαια και στην Ελλάδα, λέγοντας επι λέξει « Η Βρεττανία θα πρέπει να δώσει μεγάλη προσοχή  στο ελληνικό μάθημα. Η Ελλάδα σηματοδοτεί μια προειδοποόιηση για το τι μπορεί να συμβεί σε χώρες που χάνουν την αξιοπιστία τους ή όταν οι κυβερνήσεις των οποίων προσποιούνται οτι μπορούν κατα κάποιο τρόπο να αποφύγουν τις δύσκολες αποφάσεις».

Ομως οι οικονομολόγοι υπογραμμίζουν οτι τα δημόσια ελλείμματα δεν είναι αιτία αλλά συνέπεια  της τρέχουσας κρίσης του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας. Το πραγματικό αίτιο είναι η διεθνής κρίση του συστήματος και όχι η παθογένεια της κάθε χώρας χωριστά...και του συτστήματος γενικότερα. Υψηλό έλλειμμα και χρέος δεν είχε μόνο η Ελλάδα  αλλά και χώρες όπως η Γερμανία , που παραβίαζε επι 8 στα 11 χρόνια του ευρώ τα όρια  του συμφώνου σταθερότητας. Το ίδιο ισχύει και για τη Γαλλία που παραβίασε 7 στα 11 χρόνια  του ευρώ το όριο για το χρέος και 5 στα 11 τον στόχο για το έλλειμμα. Μόνο το Λουξεμβούργο και η Φινλανδία εκπλήρωναν τους δημοσιονομικούς στόχους του συμφώνου Σταθερότητας και στα 11 χρόνια του ευρώ.

Οι δύσκολες αποφάσεις πάρθηκαν στη χώρα μας για την αντιμετώπιση της χρεωκοπίας  και του χρέους ύψους 300 δις ευρώ...Μόνο που το χρέος και τους τόκους, περίπου 13 δις. το χρόνο (5%) του ΑΕΠ,  δεν καλούνται να το πληρώσουν αυτοί που το δημιούργησαν αλλά  αυτοι που δεν φέρουν την παραμικρή ευθύνη !Τα νέα μέτρα λιτότητας θα επηρεάσουν την καθημερινότητα και την ποιότητα της ζωής όλων μας. Τις συνθήκες εργασίας, τον ελεύθερο χρόνο, το φυσικό και το ανθρωπογενές περιβάλλον, την εκπαίδευση, τη δημόσια υγεία, το συνολικό κοινωνικό εισόδημα.

Η αναμενόμενη οικονομική ύφεση σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, με την υπερβολλική και ανορθολογική κατανάλωση, θα μπορούσε να μην είναι κάτι το κακό αν δεν υπήρχε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού που στερείται ακόμη βασικά αγαθά. Η νέα κατάσταση θα μας αναγκάσει όλους να ξανασκεφτούμε σχετικά με την κατανάλωση άχρηστων συνήθως αγαθών, την έννοια της ποιότητας ζωής και της προόδου και της ανάπτυξης. Ηδη έχουν αρχίσει να ανθούν θεωρίες αποανάπτυξης..που επιδεινώνουν τη γενικότερη θεωρητική αμηχανία σε κύκλους απο τους οποίους η κοινωνία θα περίμενε πιό καθαρές αναλύσεις και προτάσεις διεξόδου απο την κρίση.

  Η κρίση που περνάμε δεν είναι μόνο κρίση οικονομική αλλά και πολιτισμική, κυρίως κρίση της κουλτούρας του καταναλωτισμού και τη επίδειξης. Με τα νέα μέτρα λιτότητας φτωχοποιείται η μεσαία τάξη της χώρας μας. Ομως όταν φτωχοποιείται το 40% του πληθυσμού συνενώνεται με τα αλλα 40% των φτωχών κοινωνικών ομάδων. Φτάνουμε λοιπόν στην κοινωνία των 8/10 που αντιπαρατίθεται στο υπόλοιπο 20% του πληθυσμού που ζεί μέσα σε προκλητικό πλούτο !

Αυτονόητες φαίνονται πιά οι σκέψεις για αμφισβήτηση του κυρίαρχου κοινωνικού μοντέλου και του νεοφιλελεύθερου δήθεν μονόδρομου, που μας βομβάρδιζαν να παραδεχτούμε, και γίνεται καλοδεχούμενη η πρόταση για  στροφή προς μια οικονομία αυτοχρηματοδοτούμενη, μια παραγωγή ορθολογικότερη και ποιοτικότερη, με μείωση του εργάσιμου χρόνου για αντιμετώπιση της ανεργίας και φυσικά αμφισβήτηση και αντιπαράθεση με το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο.  Με μείωση του χρόνου εργασίας στο μισό θα είχε εξαλειφθεί αυτομάτως η ανεργία..όμως τότε δεν θα υπήρχε η εφεδρεία των ανέργων να συμπιέζει προς τα κάτω τα μεροκάματα..

 Κάποτε συζητούσαμε για την επιβολή φόρου Τόμπιν στις χρηματιστικές τραπεζικές μεταβιβάσεις..τώρα απαιτείται ο πλήρης έλεγχος και η εθνικοποίηση του τραπεζικού συστήματος.  Ομως  δεν αρκεί αυτό  χρειάζεται η αλλαγή του κυρίαρχου πολιτικού, πολιτιστικού και κοινωνικού παραδείγματος. Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να αλλάξει απο μόνος του και να αποκτήσει ανθρώπινο πρόσωπο. Εχει ένα μόνο θεό, το κέρδος... Τα κοινωνικά και πολιτικά κινήματα ισχυρίζονται οτι «ένας άλλος κόμος είναι πραγματοποιήσιμος». Αρκεί να το πιστέψουμε και να το προσπαθήσουμε όλοι μαζί....

Ολοι αντιλαμβάνονται οτι τα νέα οικονομικά , ασφαλιστικά μέτρα της ελληνικής κυβέρνησης δεν έχουν καμιά σχέση με τις πραγματικές ανάγκες  του λαού. Επιχειρούν απλώς να υποχρεώσουν  τους εργαζόμενους να  πληρώσουν τα χρέη προς τους ξένους και τους έλληνες τραπεζίτες. Τα χρέη αυτά τα δημιούργησαν οι ανεύθυνες  πολιτικές φοροελαφρύνσεων και παροχών στο ελληνικό κεφάλαιο που προσπάθησε να επεκταθεί στα Βαλκάνια, αναζητώντας πελατεία και πιο φτηνά εργατικά χέρια. Η μείωση των φορολογικών εσόδων, που επήλθε μέσω των δωρεών προς τους πλουσίους, ωδήγησε  την κυβερνήση να χρηματοδοτέι ένα αυξανόμενο μέρος  των εθνικών προϋπολογισμών με δάνεια . Η οικονομική ύφεση έφερε παραπέρα μέιωση των φορολογικών εσόδων. Τέλος τα προγράμματα διάσωσης των τραπεζών επιδείνωσαν ακομη περισσότερο τα δημόσια ελλείμματα  ενώ οι αρμόδιες δημόσιες αρχές  δεν ενήργησαν αποφασιστικά για να αναλάβουν τον έλεγχο του χρηματοπιστωτικού τομέα, ώστε να αλλάξει η λειτουργία του. Κατόπιν εορτής  η Ευρωπαική Επιτροπή αποφάσισε να παρέμβει ρυθμιστικά στην αγορά παραγώγων επενδυτικών προϊόντων και να απαγορεύσει τις ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις  σε μετοχές , ομόλογα και ασφάλιστρα πιστωτικού κινδύνου CDS.

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

 9/6/10

H παγκόσμια οκονομική κρίση, που είναι πολυεπίπεδη, σχετίζεται αναπόφευκτα και με το περιβάλλον, τους φυσικούς πόρους, την κλιματική αλλαγή  και την βιοποικιλλότητα.

Τα αίτια της κρίσης είναι, λίγο πολύ, γνωστά. Σχετίζονται με το κυρίαρχο οικονομικό, αναπτυξιακό μοντέλλο και την ιδεολογική επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού , τα τελευταία είκοσι χρόνια. Ολοι γίναμε μάρτυρες μιας αλλαγής που θεωρήθηκε μονόδρομος και τόνιζε την ανάγκη απελευθέρωσης των αγορών απο τα ρυθμιστικά δεσμά του κράτους. Απαιτούσε την μείωση των κρατικών δαπανών για Υπηρεσίες που εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον (υγεία, παιδεία, έρευνα, μεταφορές, ενέργεια κ.λ.π.)

Το εύκολο κυνήγι του βραχυπρόθεσμου κέρδους απο τους εκπροσώπους του κερδοσκοπικού και τραπεζικού κεφαλαίου διεθνώς είχε ως αποτέλεσμα την αποκάλυψη της πλαστής εικόνας της ανάπτυξης, με την πρόσφατη  κατάρευση τραπεζικών ιδρυμάτων και την ανάγκη στήριξης τους με δημόσιους πόρους ! Η έξοδος απο την κρίση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Οι αγορές επιβάλλουν τους όρους τους και συνεχίζουν να κερδοσκοπούν απο την ίδια την κρίση που αυτές προκάλεσαν ! Κανείς δεν μιλάει για αλλαγή πορείας, για ένα διαφορετικό μοντέλλο ανάπτυξης, για μια άλλη οργάνωση της κοινωνίας και της οικονομίας.

Οι ριζοσπαστική Οικολογία βέβαια έχει βάλει, εδώ και χρόνια,  τέτοιους προβληματισμούς στη δημόσια συζήτηση των περιβαλλοντικών προβλημάτων αλλά η επιρροή της εξακολουθεί να παραμένει μικρή και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Βέβαια τα τελευταία χρόνια ενόψει της επαπειλούμενης κλιματικής αποσταθεροποίησης όλοι οι διαχειριστές της πολιτικής εξουσίας άρχισαν να βάζουν τα περιβαλλοντικά ζητήματα στην επίσημη ατζέντα τους και οργάνωσαν μια σειρά απο Διασκέψεις, υπο την αιγίδα του ΟΗΕ, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Ειναι γνωστή η κατάληξη της διάσκεψης της Κοπεγχάγης, τον περασμένο Δεκέμβρη, με τις μεγαλειώδεις διαδηλώσεις νέων ακτιβιστών απο όλο τον κόσμο. Τελικά οι αρχηγοί πέντε κρατών παρουσίασαν ένα σχέδιο μη δεσμευτικής συμφωνίας, που εκαλούντο να το υπογράψουν όλοι οι άλλοι σύνεδροι... Η παταγώδης αποτυχία της Διάσκεψης οφείλεται στη άρνηση των βιομηχανικών κρατών να αναλάβουν τις ευθύνες τους για την περιβαλλοντική κρίση και να δεσμευτούν να χορηγήσουν οικονομική  βοήθεια και τεχνογνωσία στις αναπτυσσόμενες χώρες  για να μπορέσουν μελλοντικά να περιορίσουν τις εκπομπές ρύπων και να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Απάντηση στην ανικανότητα και υποκρισία των μεγάλων της γής έδωσε το εναλλακτικό περιβαλλοντικό κίνημα που διοργάνωσε,  στην Κοτσαμπάμπα της Βολιβίας,  μια συνάντηση νέων απο όλο τον κόσμο που, αφού εργάστηκαν σε 18 ομάδες εργασίας κατέληξαν σε ένα ψήφισμα, που αποτελλεί μνημείο περιβαλλοντικής ευαισθησίας και πολιτικής ωριμότητας.

Παράλληλα γίνεται αυτές τις μέρες στη Βόννη μια ενδιάμεση διάσκεψη του ΟΗΕ που θα προετοιμάσει, την προαποφασισμένη απο την Κοπεγχάγη, νέα συνοδο, που θα γίνει τον Δεκέμβρη, στο Κανκούν του Μεξικού. Η διαπράγματευση επικεντρώνεται εκτός απο τα διαδικαστικά θέματα και στο θέμα της παροχής της υπεσχημένης στην Κοπεγχάγη, άμεσης οικονομικής βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η ΕΕ σκοπεύει να δώσει 7,5 δις. ευρώ για την περίοδο 2010- 2012. Τα 2/3 των χρημάτων θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για χρηματοδότηση μέτρων μείωσης εκπομπων αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου ενώ το υπόλοιπο 1/3 θα πρέπει να διατεθεί για την προσαρμογή και την αντιμετώπιση της  κλιματικής αλλαγής.

Στη Βόννη έγιναν, παράλληλα με την επίσημη Διάσκεψη, και ένα Φόρουμ για το κλίμα, με ριζοσπαστικό χαρακτήρα ,και προτάσεις για Κλιματική Δικαιοσύνη και προσπαθειες για κινητοποίηση και ευασθητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών για «αλλαγή του συστήματος και οχι του κλίματος» ! Στις 5 Ιουνίου, καθιερωμένη απο το 1972 απο τον ΟΗΕ ως Παγκόσμια Ημερα του περιβάλλοντος, έγινε μια μεγάλη διαδήλωση στη Βόννη θυμίζοντας στους πολίτες οτι η περίφημη και πολυδιαφημισμένη οικονομική  ανάπτυξη είναι άμεσα συνδεδεμένη με το περιβάλλον. 

Το κυρίαρχο οικονομικό και αναπτυξιακό μοντέλλο όχι μόνο σε ελληνικο, ευρωπαϊκό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο πρέπει να αλλάξει με τρόπο που να συνδυάζει την  πραγματική οικονομική ανάπτυξη  με την διατήρηση του περιβάλλοντος  και της βιοποικιλλότητας, που εγγυώνται πραγματικά την κοινωνική ευημερία. Οι ελίτ στα μεγάλα βιομηχανικά κέντρα, που διαχειρίζονται τον πλούτο και την πολιτική εξουσία, εξακολουθούν  να συγχέουν σκόπιμα την μεγέθυνση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος  με  την έννοια της ευημερίας και της κοινωνικής προόδου. Αντι για την ικανοποίηση των πραγματικών, ζωτικών αναγκών των ανθρώπων, με την ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας, έχουν επιδοθεί, τα τελευταία χρόνια,  στην ενίσχυση της «λογιστικής οικονομίας» και την μεγιστοποίηση των αποδόσεων του κεφαλαίου και των επιχειρηματικών κερδών, που μοιράζονται, με προκλητικό τρόπο, στους υπηρέτες τους, στα περίφημα Γκόλντεν Μπόϋς.

Η αναγκαιότητα αλλαγής του οικονομικού και κοινωνικού μοντέλλου είναι παραπάνω απο προφανής γιατί επιτείνει αναπόφευκτα και την παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση. H υποβάθμιση του περιβάλλοντος  με τη σειρά της επιδεινώνει γενικά την οικονομική κρίση. Υπονομεύει τις βασικές οικονομικές δραστηριότητες  σε τομείς όπως είναι π.χ. στην περίπτωση της Ελλάδας η γεωργία, η αλιεία και ο τουρισμός.

  Η προστασία του περιβάλλοντος δεν αποτελεί πιά πολυτέλεια αλλά ζωτικής σημασίας και δεν πρέπει να αντιπαρατίθεται με τις θέσεις εργασίας και την απασχόληση, όπως συχνά επιχειρείται. Αρα η σύνδεση των διεκδικήσεων για την προστασία του περιβάλλοντος με την προστασία της εργασίας και των εισοδηματων των εργαζομένων είναι απαραίτητο να γίνει αυτονόητη.

 Συχνά ακούμε τον όρο της Βιώσιμης Ανάπτυξης που δημιουργεί την εντύπωση οτι είναι δυνατόν να συνδυάσουμε την αέναη οικονομική ανάπτυξη με την διατήρηση  ακέραιου του περιβάλλοντος, με εγγυημένη και την κοινωνική ευημερία !

Πολλοί φοβούνται οτι η έννοια της Βιώσιμης Ανάπτυξης , εφόσον δεν συνοδεύεται απο μιαν άλλη κοινωνική πολιτική και ένα διαφορετικό εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης, αποτελεί απλώς ένα «πράσινο άλλοθι» στο νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό. Το ιδεολόγημα της Πράσινης ανάπτυξης το επαγγέλεται και η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, υποσχόμενη τον εκσυγχρονισμό των θεσμών και των δομών της οικονομίας με κεντρική σημαιοφόρο την συμπαθή κατά τα άλλα Υπουργό περιβάλλοντος, ενέργειας και κλιματικής αλλαγής. 

Δυστυχώς, μέχρι τώρα, η επίκληση της κλιματικής αλλαγής και το νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ φαίνεται να αποτελούν απλώς μια νέα ευκαιρία για κέρδη απο τους μεγαλοεπενδυτές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χρήση του φυσικού αερίου, κατά 74% της συνολικής κατανάλωσης, για την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας απο ιδιώτες προς την ΔΕΗ, μετά την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Ετσι το αέριο αντι να κατευθύνεται προς τα νοικοκυριά για τελική κατανάλωση, υποκαθιστώντας την ηλεκτρική ενέργεια, κατευθύνεται στη ηλεκτροπαραγωγή κατα την οποία υπάρχουν τεράστιες ενεργειακές απώλειες. Στην περιοχή Αττικής και Ανατολικής Στερεάς ελλάδαςκαι Ευβοιας η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των θερμικών σταθμών ανέρχεται σε 10.735 Μεγαβάτ, όταν η συνολική εγκατεστημένη ισχύς θερμκών σταθμών στο σύνολο της ηπειρωτικής χώρας φτάνει τις 10.480 Μεγαβάτ.     Η έλλειψη ενός σοβαρού μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού είναι φανερή. Η υπερσυγκέντρωση στην Βοιωτία και την ευρύτερη περιοχή επιλέχτηκε λόγω της προνομιακής γειτνίασης  με τα κεντρικά δίκτυα του φυσικού αερίου, της ηλεκτρικής ενέργειας και των οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορικών δικτύων. Οτι η εξέλιξη αυτή θα έχει καταστροφικές συνέπειες για το ήδη βεβαρυμένο φυσικό περιβάλλον δεν φαίνεται να ανησυχεί τους αρμόδιους κρατικούς υπευθύνους. Ενδεικτικό είναι το γεγονός οτι στα διάφορα νέα ειδικά   περιφερειακά χωροταξικά πλαίσια, για την βιομηχανία και τον τουρισμό, δεν γίνεται η παραμικρά αναφορά και πρόβλεψη για μια τόσο μεγάλη ενεργειακή/ περιβαλλοντική επέμβαση..

Χαρακτηριστική της ελαφρότητας με την οποία αντιμετωπίζονται τα επενδυτικά σχέδια στην Ελλάδα είναι η συνέντευξη που έδωσε η γενική Γραμματέας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας (Βήμα 5/6/10) (Κατερίνα Διαμαντοπούλου) για τη συμμετοχή της Συνέδριο επενδύσεων που έγινε (2-4/6) στη Γαλλία. Οπως δήλωσε έχει προσκαλέσει εμπορικούς ακολούθους πρεσβειών να επισκεφτούν τη Στερεά Ελλάδα και να δούν τις δυνατότητες επενδύσεων που αυτή προσφέρει. Ως επιχειρήματα επικαλέστηκε τα τεράστια αποθέματα ορυκτών (βωξίτη, και νικελίου), ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, (όπως είναι η ηλιακή, η αιολική, η υδροδυναμική και η γαιοθερμική), τη γειτνίαση με μεγάλα βιομηχανικά πάρκα, την καλή οδική σύνδεση και όπως είπε επι λέξει ...«τα πανέμορφα φυσικά τοπία που εναλλάσσονται με θαυμαστή ποικιλομορφία».

Λέτε να μην έχει ακούσει για την περιβαλλοντική επιβάρυνση της περιοχής , την καταστροφή του Κορινθιακού Κόλπου απο εκατομμύρια τόνους κόκκινης λάσπης, απο τα εργοστάσια Μυτιληναίου στα Αντίκυρα, τις επιφανειακές εξορρύξεις στην Γκιώνα και την Οιτη ή για την ανεξέλεγκτη τοποθέτηση αιολικών πάρκων στον Ελικώνα και τον Κιθαιρών ; Φαίνεται οτι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος έρχεται σε δεύτερη μοίρα για τους κυβερνήτες μας και χρησιμοποιείται σαν τουριστικο κερασάκι, για αφελείς τουρίστες. Οσο για τον ελληνικό πληθυσμό και την βιοποικιλλότητα αυτά μπορούν να περιμένουν..μετά την «πράσινη ανάπτυξη»....

 

Ο δρόμος που επιλέχτηκε για οικονομική ανάπτυξη, σε συνθήκες διεθνούς κρίσης, θα έχει, όπως όλα δείχνουν, αναπόφευκτα  δυσμενείς επιδράσεις στο περιβάλλον και την βιοποικιλλότητα της χώρας.

Μια βιώσιμη και αξιοβίωτη ανάπτυξη θα πρέπει να σέβεται πρώτα απόλα τους φυσικούς πόρους, να είναι οικονομικά αποτελεσματική και κοινωνικά δίκαιη. Σήμερα στη χώρα μας η τολμηρή δημοσιονομική διαχείριση των οικονομικών ελλειμμάτων φαίνεται να έχει απόλυτη προτεραιότητα, όμως  εξίσου σημαντική είναι και η ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας και η αξιοποίηση των λίγων συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας μας όπως είναι ο τουρισμός και ο πολιτισμός. Και τα δύο προυποθέτουν το σεβασμό και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και των παραδοσιακών τοπικών προϊόντων υψηλής ποιότητος.

Αντι για μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση της ήπιας αναπτυξης γινόμαστε μάρτυρες τον τελευταίο καιρό νέων κατορθωμάτων ρύπανσης του φυσικού περιβάλλοντος σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Στην Αιτωλοακαρνανία, κοντά στο λιμάνι του Αστακού, ετοιμάζεται ένα νέο ενεργειακό κέντρο χαμηλής μεν ενεργειακής απόδοσης  αλλά μεγάλης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Η επένδυση τραπεζιτών και επενδυτών απο το Κατάρ σκοπεύει στη παραγωγή ενέργειας με καύσιμο διάφορα είδη υγραερίου. Η επένδυση για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας 1100 Μεγαβάτ γίνεται εξω απο κάθε ενεργειακού σχεδιασμό και προγραμματισμό  ενώ έχει τελικο προορισμό  την Ιταλία ! Πρόκειται για μια μεταπρατική επένδυση που δεν πρόκειται να έχει κάποιο ώφελος για το κοινωνικό σύνολο και την εθνική οικονομία.  Προβλέπεται η δημιουργία μόνο 140 θέσεων εργασίας και εκπομπές  τεσσάρων εκατομ. τόννων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως....

Παρόμοιες θα είναι οι επιπτώσεις για το περιβάλλον απο το σχεδιαζόμενο πετρελαιαγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη,  που θεωρείται αναπόφευκτη απώλεια στο όνομα της ανάπτυξης. Το θαλάσσιο περιβάλλον της περιοχής  του Θρακικού πελάγους κινδυνεύει απο την αμφιλεγόμενη ασφάλεια του έργου απο την καθημερινή φόρτωση αργου πετρελαίου σε δεξαμενόπλοια  των 300.000 τόννων. Η προκαταρκτική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που υπέβαλε η η κατασκευάστρια εταιρεία  ΤΒΡ εκπλήσσει με τις σοβαρές ελλείψεις  σχετικά με την ασφάλεια  του εργου  και την ορθή καθημερινή διαχείριση του έργου...Η οικονομική κρίση και τα διέξοδα της χώρας δεν δικαιολογούν την αλόγιστη επιβάρυνση του περιβάλλοντος της χώρας μας.

Αν νομίσατε οτι εδώ τελειώνουν τα περιβαλλοντικά δεινά της πατρίδας μας και η συμμετοχή μας στη παγκόσμια κλιματική αποσταθεροποίηση κάνετε λάθος. Απο την Πτολεμαϊδα μας έρχονται πληροφορίες για διαγωνισμό που προκηρυξε η ΔΕΗ στις 14 Απριλίου  για την κατασκευή νέας λιγνιτικής μονάδας ηλεκτροπαραγωγής, ισχύος 550-600 Μεγαβάτ, προυπολογισμού 1,3 δις. ευρώ. Οπως είναι γνωστό στο Λιγνιτικό κέντρο Δυτικής Μακεδονίας  λειτουργούν σήμερα 6 λιγνιτικοί σταθμοί συνολικής ισχύος 4.400 Μεγαβάτ και άλλοι 2  στη Μεγαλόπολη, ισχύος 4.400 Μεγαβάτ.  Το 2009 η ηλεκτροπαραγωγή απο λιγνίτη κάλυψε το 58% της κατανάλωσης , σημειώνοντας αύξηση κατα 2,5%,  παρά τη σημαντική μείωση της κατανάλωσης. Οι 8 αυτοι λιγνιτικοί σταθμοί ευθύνονται για  το 35% των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της χώρας μας. Εννοείται οτι εκτός απο την κλιματική αλλαγή οι συνέπειες για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία απο την εξόρυξη και την καύση του λιθγνίτη είναι τεράστιες. Αυτό που περιμέναμε να ακούσουμε είναι η λήψη μέτρων για μετάβαση στη μετα- λιγνιτική εποχή, η  κατασκετυή νέων εργοστασίων με λιγότερο ρυπογόνες τεχνιολογίες και η εγκατάσταση δικτύου μετρήσεως  της ατμοσφαιρικής ρυπανσης, αποκατάσταση των εδαφών απο τη ρύπανση , διαφορετικές χρήσεις γής και λελογισμένη χρήση και αξιοποίηση του υδατικού δυναμικού της χώρας.

Με πρόφαση την ανάγκη επενδύσεων και την ανταγωνιστικότητα τα εγκλήματα σε βάρος του περιβάλλοντος στη χώρα μας συνεχίζονται χωρίς ανάπαυλα..Μια οικολογική αναπτυξιακή προοπτική απαιτεί σχεδιασμό, προγραματισμό και επενδύσεις  σε πράσινο ενεργειακό εξοπλισμό, με επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία για διαφορετικές παραγωγικές και αναπτυξιακές δράσεις.

Η κατεύθυνση για ανάπτυξη με σεβασμό στο περιβάλλον απαιτεί όχι μόνο σχεδιασμό και προγραμματισμό αλλά σοβαρότητα, ανάλογη  πολιτική βούληση, συστηματική ενημέρωση και ενεργοποίηση όλοκληρης της κοινωνίας, που πλέει σε πελάγη άγνοιας και προκαταλήψεων. Ακομη και οι εκπαιδευτική κοινότητα πρέπει να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης της και να συμμετάσχει ενεργά για την προετοιμασία των αυριανών  πολιτών που θα  κληθούν να διαχειριστούν την εξουσία  και να αλλάξουν πολλά σημερινά απαράδεκτα και ανησυχητικά φαινόμενα απληστίας, ατομισμού και κοντόφθαλμου ωφελιμισμού, που διαπερνούν όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής της χώρας μας.

ΔΕΘΝΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ (25/5/10)

Βρυξέλλες. Σύμφωνα με απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρόκειται να εκδοθούν νέες κατευθυντήριες οδηγίες για αυστηρότερες προδιαγραφές στις νέες οικοδομές, απο το 2020, για μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας, στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Οι νέες κατοικίες και κτήρια γραφείων θα πρέπει στο εξής να κτίζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να παράγουν τόση περίπου ενέργεια όση θα καταναλώνουν! Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαιτεί για ιδιωτικές κατοικίες, απο το 2021 και για τα δημόσια κτήρια  απο το 2018, να είναι εξοπλισμένα με νέες τεχνολογίες  όπως είναι η θερμομόνωση, οι ηλιακοί συσσωρευτές και οι λάμπες εξοικονόμησης ενέργειας.

Σε εποχή που οι δυσάρεστες ειδήσεις για το περιβάλλον πληθαίνουν η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου έγινε αποδεκτή με ευχαρίστηση όχι μόνο απο τους ενεργούς πολίτες που ενδιαφέρονται για το περιβάλλον αλλά και απο τους κατασκευαστές κτηρίων...Οπως είναι γνωστό ο κτηριακός τομέας, με 40% , είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας στην ΕΕ. Του αναλογεί το 1/3 των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Οι ιδιοκτήτες κατοικιών αποτρέπονται πιά απο το να εγκαταστήσουν «έξυπνους μετρητές ενέργειας». Αντι γιαυτό παρακινούνται να  αντικαταστήσουν  παλιές εγκαταστάσεις καλοριφέρ, σωλήνες ζεστού νερού, και τα κλιματιστικά με  εναλλακτικές λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όπως είναι οι αντλίες γαιοθερμίας. Τέτοιες εγκαταστάσεις ελπίζεται οτι θα επιτρέψουν στην ΕΕ να πετύχει το στόχο μείωσης κατανάλωσης ενέργειας κατα 20%, μέχρι το 2020. Αυτό που απουσιάζει αυτή τη στιγμή είναι ο καθορισμός κανόνων για την ανακαίνιση παλιών κτηρίων που είναι υπεύθυνα για τεράσια  σπατάλη ενέργειας, στην ΕΕ.

Βερολίνο. Στο μεταξύ εντείνονται οι αντιδράσεις της γερμανικής οικονομίας σχετικά με τους στόχους αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής που έχει υιοθετήσει η  ΕΕ .  Οι δυό ισχυρότεροι Βιομηχανικοί Σύνδεσμοι της χώρας  αρνούνται ξεκάθαρα  να δεχτούν τις προτάσεις για μονόπλευρη μείωση εκπομπων διοξειδίου του άνθρακα, γύρω στα 30% αντί του 20% που είχε μέχρι τώρα αποφασιστεί.

Οπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του  Συνδέσμου Γερμανών Βιομηχάνων:  « Η Γερμανική Βιομηχανία συμμετέχει στην προστασία του κλίματος όσο καμιά άλλη χώρα. Μια μονόπλευρη αυστηροποίηση των στόχων της ΕΕ για την προστασία του κλίματος  απορρίπτεται ασυζητητί απο τον Ομοσπονδιακό Σύνδεσμο Βιομηχανιών της Γεμανίας». Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η δήλωση του υπέυθυνου των Γερμανών εμποροβιομηχάνων. «Οι Βρυξέλλες θα πρέπει να παραμείνουν στα αποφασισμένα και να να δώσει κίνητρα για περισσότερες επενδύσεις και όχι για μεγαλύτερες δαπάνες. Η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει μονόπλευρες και δαπανηρές πρωτοπορίες». Ο μόνος βιομηχανικός κλάδος που συνηγορεί με τα νέα μέτρα είναι ο κατασκευαστικός κλάδος μηχανών, που είναι παγκόσμια πρωτοπόρος στις τεχνικές εξοικονόμησης ενέργειας.

Οπως είναι γνωστό η Γερμανία είχε ανακοινώσει την πρόθεσή της να ανεβάσει τον πήχυ εξοικονόμησης ενέργειας, στο 30%, αν ακολουθούσαν και άλλες χώρες.  Οπως έδειξε προσφατη μελέτη, που δημοσίοποίησε η επίτροπος της ΕΕ κα Κόννι Χέντεγκαρντ, οι δαπάνες  για την αυξηση της προστασίας του κλίματος  έχουν μειωθεί αισθητά λόγω της οικονομικής κρίσης. Στους οικονομικούς κλάδους  που οφείλουν να εκπληρώσουν τους στόχους της ΕΕ έχουν μειωθεί οι εκπομπές κατα 11.6% , οπότε θα αρκούσαν δαπάνες μονο 11 δις. ευρώ για να επιτευχθούν οι στόχοι της μείωσης του 30% , φτάνοντας συνολικά στα 81 δις.

Ουάσινγκτον. Κατατέθηκε στην Αμερικανική Γερουσία πρόταση νόμου για την προστασία του κλίματος ! Βασικό χαρακτηριστικό του είναι ένα είδος εμπορίας ρύπων. «Το νομοσχέδιο σκοπεύει να στείλει ένα μήνυμα σ’όλο τον κόσμο ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμη να ανακτήσει το ρόλο της ως πρωτοπόρου στην απόκτηση καθαρής ενέργειας», δήλωσε ο δημοκρατικός γερουσιαστής Τζών Κέρρυ.Εννοείται οτι οι ρεμπουπλικανοί  γερουσιαστές αντιδρούν.

Το νομοσχέδιο, σε  χίλιες σχεδόν σελίδες, περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό επι μέρους μέτρων για την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 17% μέχρι το 2020 και περισσότερο απο 80% μέχρι το 2050. Δυστυχώς η σύγκριση γίνεται με χρονολογία βάσης το 2005, οπότε  πρόκειται για μείωση μόνο 4% περίπου. Το νομοσχέδιο βάζει όρια στο μέγεθος εκπομπών σε 7.500 βιομηχανικούς  κλάδους, που είναι υπεύθυνοι για ετήσιες εκπομπές άνω των 25.οοο τόνων διοξειδίου του άνθρακα,  αποτελούν όμως το 75% των συνολικών εκπομπών της Β. Αμερικής.

Το νομοσχέδιο κάνει βέβαια μια σειρά απο υποχωρήσεις προς την οικονομία και ιδιαίτερα στη γεωργία, ενώ δίνει εγγύηση 54 δις. δολλαρίων κρατική εγγύηση για την κατασκευή νέων πυρηνικών εργοστασίων..Μετά την περιβαλλοντική καταστροφή του κόλπου του Μεξικού προστέθηκε μια παράγραφος που επιτρέπει  σε επιμέρους ομονπονδιακές πολιτείες να απαγορεύσουν τις γεωτρήσεις άντλησης πετρελαίου απο τη θάλασσα.

Το νέο νομοσχέδιο για την προστασία του κλίματος που κατατέθηκε αποτελεί άλλη μια προσπάθεια συμβιβασμού και «εταιρικής συνεργασίας» δημόσιου και ιδιωτικού  τομέα, που στοχεύει κυρίως στην μείωση της ενεργειακής εξάρτησης των ΗΠΑ απο το εξωτερικό και όλων   των γεωπολιτικών συνεπειών που την συνοδεύουν.